Jajnici nakon menopauze ne postaju neaktivni, već prolaze kroz značajne molekularne promene koje bi mogle da ih povežu sa imunitetom, upalom i starenjem organizma. Ovo pokazuje istraživanje objavljeno u naučnom časopisu Aging Cell, koje dovodi u pitanje dugogodišnje uverenje da ovi organi gube svaki značaj kada prestanu da oslobađaju jajne ćelije.

Kako se proteini u jajnicima menjaju sa godinama

Istraživači su masenom spektrometrijom analizirali zdravo tkivo jajnika 28 žena u postmenopauzi, kojima su jajnici hirurški uklonjeni iz različitih medicinskih razloga. Uzorci su upoređivani po starosnim grupama: od 50 do 59 godina, od 60 do 69 godina i od 70 godina naviše.

  • Kod mlađih žena u postmenopauzi preovladavali su proteini povezani sa regulacijom RNK i DNK i održavanjem strukture tkiva i ćelija.
  • Kod žena starijih od 70 godina češće su se javljali proteini povezani sa metabolizmom masti, urođenim imunitetom i upalnim procesima.

Ovim radom se bavi reproduktivna biološkinja Frančeska Dankan sa Univerziteta Nortvestern u SAD. Prema rezultatima, jajnici posle menopauze dobijaju drugačiji biološki profil, umesto da jednostavno prestanu da funkcionišu.

Moguća uloga jajnika u imunitetu i starenju

Nalazi na ljudskom tkivu nadovezuju se na raniju studiju na miševima, u kojoj su sa starenjem uočene promene u aktivnosti gena i veći broj imunskih ćelija u jajnicima, uključujući T limfocite i makrofage. Naučnici zato pretpostavljaju da jajnici posle reproduktivnog perioda mogu da preuzmu ulogu nalik imunološkom organu.

„Jajnik nije samo reproduktivni organ“, navodi Birgit Šiling sa Bak instituta za istraživanje starenja, ukazujući da njegovo delovanje može uticati i na mozak i kosti. Jajnici i posle menopauze proizvode male količine hormona, među kojima su testosteron i estrogen, a ova saznanja mogla bi da pomognu i u razumevanju dugoročnih posledica njihovog hirurškog uklanjanja.

Istraživanje ima ograničenja: obuhvatilo je samo 28 žena i uzorke prikupljene tokom operacija, pa se nalazi ne mogu uopštiti na sve žene u postmenopauzi. Takođe nije dokazano da promene proteina direktno utiču na druge organe, niti je utvrđeno da li su korisne, štetne ili zavise od pojedinca. Sledeći korak biće detaljnije ispitivanje promena ćelija i proteina jajnika sa godinama i njihovog uticaja na ostatak organizma.